Κείμενο
Από Μεταπολίτευση σε Πολιτειότητα
*Σπυρίδων Τσάλλας
Κάθε εποχή τελειώνει με σιωπή.
Όχι με συνθήματα ή μεγάλες δηλώσεις, αλλά με εκείνη τη βαριά αίσθηση ότι τα λόγια δεν πείθουν πια.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς σ’ αυτό το σημείο.
Μια περίοδος που κράτησε σχεδόν μισό αιώνα έφτασε στο τέλος της.
Η Μεταπολίτευση, με όλα όσα σήμανε — από την αποκατάσταση της δημοκρατίας έως την εδραίωση ενός νέου κομματικού συστήματος — ολοκλήρωσε τον κύκλο της.
Το πολιτικό και θεσμικό της υπόλειμμα όμως δεν μπορεί να αποτελέσει μέρος της επόμενης ημέρας.
Γιατί ο πυρήνας εξουσίας που διαμόρφωσε τη Μεταπολίτευση είναι σήμερα το κύριο εμπόδιο της υπέρβασής της.
Επί δεκαετίες, τα ίδια κόμματα, οι ίδιες οικογένειες, τα ίδια δίκτυα εξουσίας κυβερνούσαν τη χώρα.
Οι λέξεις άλλαζαν, οι πολιτικές όμως παρέμεναν ίδιες: εξάρτηση, πελατειακές σχέσεις, συγκυριακή διαχείριση χωρίς στρατηγική.
Ένα πολιτικό σύστημα που έμαθε να ζει ως νεοοθωμανικός τοπάρχης και να εξυπηρετεί αμιγώς τον εαυτό του.
Σήμερα, τα ίδια πρόσωπα επιχειρούν να παρουσιαστούν ξανά ως φορείς ανανέωσης.
Μα μπορείς να ρίξεις μπετόν χρησιμοποιώντας το τσιμέντο που έπεσε από οικοδομή που κατέρρευσε;
Η κοινωνία το εμπέδωσε πλέον για τα καλά: δεν μπορείς να θεραπεύσεις την ασθένεια με το ίδιο δηλητήριο που τη δημιούργησε.
Η επόμενη περίοδος δεν θα κριθεί στα συνθήματα, αλλά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Ο πολίτης δεν ζητά πλέον υποσχέσεις.
Ζητά σεβασμό.
Θέλει να ξέρει πως η ψήφος του δεν εξαφανίζεται την επόμενη ημέρα των εκλογών, πως η δημόσια διοίκηση δεν υπηρετεί κόμματα, αλλά το κοινό συμφέρον.
Η νέα πολιτεία θα χρειαστεί να ξαναχτίσει τη σχέση της με τους πολίτες από την αρχή.
Με λογοδοσία, συμμετοχή, διαφάνεια.
Με ένα κράτος που δεν φοβάται να αξιολογηθεί, να παραδεχθεί λάθη, να αλλάξει.
Η οικονομική πραγματικότητα δείχνει το μέτρο της εξάρτησης.
Μια χώρα που ζει από δανεικά, επενδύσεις τρίτων και ευρωπαϊκά κονδύλια δεν μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερη.
Ανάπτυξη δεν σημαίνει απλώς ΑΕΠ.
Σημαίνει αξιοπρεπής εργασία, παραγωγή, αυτάρκεια.
Η επόμενη εποχή πρέπει να στηριχθεί στην οικονομία της δημιουργίας: μικρομεσαίοι, αγρότες, τεχνίτες, επιστήμονες.
Όχι άλλοι διαμεσολαβητές και επιδοτήσεις.
Όχι άλλη «ανάπτυξη» χωρίς ανθρώπους και χωρίς απτή παραγωγή.
Η κοινωνική συνοχή δεν είναι ρομαντική έννοια.
Είναι όρος επιβίωσης ενός έθνους.
Όταν οι ανισότητες διευρύνονται, όταν η παιδεία χάνει την ουσία της και η υγεία μετατρέπεται σε προνόμιο, η χώρα μικραίνει.
Χρειάζεται μια πολιτεία που να στηρίζει την οικογένεια, την κοινότητα, τη συλλογικότητα — όχι για λόγους ιδεολογίας, αλλά γιατί χωρίς αυτά δεν υπάρχει κοινωνία.
Η εθνική κυριαρχία δεν είναι εθνικισμός.
Είναι πλαίσιο αυτοσεβασμού.
Για χρόνια η Ελλάδα κινήθηκε στο όριο της πολιτικής αυθυποταγής, εκχωρώντας αποφάσεις σε υπερεθνικά κέντρα ή σε εγχώριες ολιγαρχίες.
Η επόμενη περίοδος θα κριθεί από το αν η χώρα θα ξαναβρεί τη φωνή της — όχι με σύγκρουση, αλλά με επίγνωση της αξίας της.
Το τέλος της Μεταπολίτευσης δεν είναι τραγωδία.
Είναι ευκαιρία.
Ευκαιρία να απαλλαγεί η Ελλάδα από τη συνήθεια της διαχείρισης και να ξαναβρεί τη δύναμη της δημιουργίας.
Η νέα εποχή δεν χρειάζεται σωτήρες ούτε νέες βιτρίνες του παλιού συστήματος.
Χρειάζεται πολίτες που δεν δέχονται να ζουν με χαμηλές προσδοκίες.
Τελειώνει η Μεταπολίτευση.
Ας τελειώσει μαζί της και η αυταπάτη ότι η αλλαγή μπορεί να έρθει από τους ίδιους που τη φοβούνται.
Η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια πολιτεία που να αναπνέει ελεύθερα.
Και η ευθύνη γι’ αυτό δεν ανήκει πια σε κάποιους άλλους.
Ανήκει σε όλους μας.
Για τη Μεταπολίτευση, η επιλογή της πλειοψηφίας του λαού ήταν η «δικτατορία της πλειοψηφίας».
Για την εποχή που μόλις ξεκινά — παρεμπιπτόντως και για το Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας — είναι το θεμέλιο του πολιτεύματος.
* ΑΝΑΠΝΟΗ – Πολιτειακή Παράταξη
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εστία»