Κείμενο
Τα Θεμέλια της Επόμενης Κυβέρνησης
*Σπυρίδων Τσάλλας
1. Ο κοινός σκοπός — γιατί υπάρχουμε μαζί ως κοινωνία
Κάθε κοινωνία που θέλει να προχωρήσει μπροστά οφείλει να συμφωνήσει σε ένα κοινό νόημα — όχι κατ’ ανάγκη σε κοινές ιδεολογίες, αλλά σε μια κοινή κατεύθυνση.
Η Ελλάδα όμως έφτασε στο σημείο όπου η έννοια του «κοινού σκοπού» εξαφανίστηκε.
Το πολιτικό προσωπικό της Μεταπολίτευσης, πνιγμένο στις δικές του εξαρτήσεις και φοβίες, επέλεξε συνειδητά να θρυμματίσει κάθε έννοια κοινότητας, ώστε να αποτρέψει την κοινωνία από το να αποκτήσει ενιαία φωνή — μια φωνή που θα απειλούσε την πολιτική μονοκαλλιέργεια που έχει στηθεί επί δεκαετίες.
Έτσι φτάσαμε να συζητούμε ως κοινωνία όχι για το τι θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας, αλλά για το πώς θα διαχειριστούμε τη φθορά που μας κληροδότησαν.
Ο κοινός σκοπός της επόμενης μέρας πρέπει να είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: η ανασυγκρότηση μιας κοινωνίας που ξέρει γιατί υπάρχει, τι αξίζει, τι επιδιώκει και τι θέλει να παραδώσει στα παιδιά της.
2. Η συλλογική ικανότητα — πώς αποφασίζει μια κοινωνία, πώς λειτουργεί ως ενιαίο σώμα
Η δημοκρατία δεν είναι τελετουργία.
Είναι πράξη συλλογικής λογικής.
Αλλά όταν οι έννοιες που συνθέτουν αυτή τη λογική έχουν ξεχειλώσει, η ίδια η δημοκρατία στραγγαλίζεται.
Το πολιτικό προσωπικό της Μεταπολίτευσης έχει φτάσει στο σημείο να βαφτίζει «διχασμό» κάθε κριτική, να αποκαλεί «υπερβολική απαίτηση» τη λογοδοσία, να αντιμετωπίζει την πλειοψηφία ως απειλή αντί για φυσικό εντολέα και να παρουσιάζει τη δική του δυσλειτουργία ως «ρεαλισμό» που πρέπει να αποδεχθούμε.
Όταν το σύστημα αυτό απορρίπτει την ίδια τη δυνατότητα της κοινωνίας να λειτουργήσει ενιαία, δεν το κάνει από άγνοια, αλλά από φόβο.
Γιατί μια κοινωνία που ξαναγίνεται σώμα, που ξαναβρίσκει την κοινή της κρίση, γίνεται από μόνη της ανατρεπτική: δεν χρειάζεται μεσάζοντες, δεν εκβιάζεται, δεν καθοδηγείται, δεν χειραγωγείται.
Η επόμενη μέρα στην Ελλάδα χρειάζεται αυτό ακριβώς: μια κοινωνία που να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις χωρίς οι έννοιες να έχουν διαβρωθεί, χωρίς οι λέξεις να έχουν χάσει το νόημά τους και χωρίς να είναι ταυτισμένη η πολιτική συμμετοχή με την παλαιοκομματική εξάρτηση.
3. Η κοινωνική μνήμη — γνώση, πολιτισμός, παράδοση και εμπειρία που περνούν από γενιά σε γενιά
Μια κοινωνία δεν επιβιώνει επειδή προσαρμόζεται μόνο στο παρόν, αλλά επειδή κουβαλάει μαζί της τη γνώση του χθες.
Για δεκαετίες όμως, η πολιτική τάξη της Μεταπολίτευσης προσπάθησε να ξηλώσει την ιστορική συνείδηση των πολιτών και να την αντικαταστήσει με μια παραποιημένη συλλογική μνήμη, όπου το παρελθόν παρουσιάζεται μόνο μέσα από το πρίσμα που εξυπηρετεί την εκάστοτε εξουσία.
Η μνήμη όμως δεν είναι προπαγάνδα.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία καταλαβαίνει από πού έρχεται, γιατί απέτυχε, πού πέτυχε, τι πρέπει να διορθώσει και τι πρέπει να προστατεύσει.
Όταν αυτή η μνήμη καταργείται, η κοινωνία γίνεται ευάλωτη και εύκολα χειραγωγήσιμη — ακριβώς όπως συνέβη.
Η τρίτη γενιά της Μεταπολίτευσης, έχοντας πλήρη άγνοια της συλλογικής εμπειρίας, κληρονόμησε μηχανισμούς εξουσίας χωρίς να κατανοεί ούτε τις ευθύνες ούτε τα όριά τους.
Η επόμενη μέρα προϋποθέτει αποκατάσταση της κοινωνικής μνήμης: όχι επιστροφή σε παλαιολιθικά σχήματα, αλλά επανασύνδεση με τη συνέχεια και την αυτογνωσία που κάνει μια κοινωνία σταθερή και δημιουργική.
4. Η ανάπτυξη του ανθρώπου — μόρφωση, ψυχική υγεία, δημιουργικότητα, προοπτική
Στον πυρήνα κάθε υγιούς πολιτείας βρίσκεται η ύπαρξη πολιτών που μπορούν να εξελιχθούν, να μορφωθούν, να σταθούν στα πόδια τους, να ζήσουν χωρίς φόβο και να δημιουργήσουν χωρίς εμπόδια.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ελλάδας: η ανάπτυξη του πολίτη αντιμετωπίστηκε επί δεκαετίες ως απειλή, όχι ως θεμέλιο της δημοκρατίας.
Πολίτης που σκέφτεται, που αναπτύσσεται, που δεν εξαρτάται από κομματικούς μηχανισμούς, πολίτης που δεν χρειάζεται «βοήθεια» για να σταθεί, είναι πολίτης ελεύθερος.
Και η ελευθερία του πολίτη είναι ασύμβατη με ένα πολιτικό σύστημα που λειτουργεί ως μηχανισμός εξάρτησης.
Η επόμενη κυβέρνηση θα οικοδομηθεί πάνω στην αρχή ότι η ανάπτυξη του ανθρώπου δεν είναι παροχή· είναι υποχρέωση της πολιτείας και συνθήκη ύπαρξης της δημοκρατίας.
Τα τέσσερα αυτά στοιχεία — ο κοινός σκοπός, η συλλογική λειτουργία, η μνήμη και η προσωπική ανάπτυξη — δεν είναι θεωρητικές πολυτέλειες.
Είναι οι προϋποθέσεις για να υπάρξει ξανά πολιτική ζωή με νόημα.
Για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες, ένα τεράστιο τμήμα της κοινωνίας — η μεγάλη πλειοψηφία — βρίσκεται εκτός κομματικής εκπροσώπησης όχι από αδιαφορία, αλλά από συνειδητοποίηση.
Δεν πιστεύει πια ότι όσοι προκάλεσαν την παρακμή μπορούν να οδηγήσουν στην αναγέννηση.
Δεν αποδέχεται τον εκφυλισμό των εννοιών.
Δεν αντέχει άλλο την τοξικότητα.
Και έτσι η επόμενη μέρα δεν θα κριθεί από τα παλιά σχήματα.
Θα κριθεί από το αν η κοινωνία θα επιλέξει να ξαναορίσει την πραγματικότητα με καθαρές έννοιες, καθαρούς στόχους και καθαρό λεξιλόγιο.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλο πολιτικό μακιγιάζ.
Χρειάζεται από την αρχή: νέα πρόσωπα, νέες δομές, νέες έννοιες, νέο συμβόλαιο μεταξύ κοινωνίας και πολιτείας.
Προτεραιότητα για την Ελλάδα και τους Έλληνες δεν είναι η παροχή στήριξης σε όσους απεργάζονται σχέδια κατάλυσης του πολιτεύματος μέσω συνταγματικής κατοχύρωσης της ΑΑΔΕ ως μέσο υποτέλειας σε ξένα συμφέροντα.
Αυτό αποτελεί προτεραιότητα της μειοψηφίας που ασκεί παρακρατικά θεσμική βία.
Προτεραιότητα για την Ελλάδα αποτελεί η συγκρότηση της κοινωνίας σε σώμα πολιτών με βάση κοινό σκοπό, συλλογική λειτουργία, μνήμη και προσωπική ανάπτυξη.
Προτεραιότητα για τους Έλληνες αποτελεί η αποτίναξη του ζυγού της πολιτικής ρυπαρότητας, ώστε να μπορέσουμε να αναπνεύσουμε ελεύθερα, να νιώσουμε αξιοπρέπεια, να αισθανθούμε τη θαλπωρή της εθνικής εστίας και να λειτουργήσουμε δημιουργικά, λαμβάνοντας από τους γύρω μας στήριξη και, ομοιοτρόπως, δίνοντας με αγάπη.
Η πλειοψηφία που δεν εκφράζεται και ζητά νέο κόμμα δεν είναι κάτι το θεωρητικό: είναι τουλάχιστον 51% στην κάλπη.
* ΑΝΑΠΝΟΗ – Πολιτειακή Παράταξη
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εστία»